Trong các hệ thống hơi, dầu, khí và đường ống công nghiệp, van cầu chịu áp lực cao phải đáp ứng nhiều yêu cầu về vật liệu, thiết kế, kiểm tra và khả năng làm kín. Việc lựa chọn van đúng tiêu chuẩn giúp hệ thống vận hành ổn định, hạn chế rò rỉ và tăng độ an toàn trong quá trình sử dụng.
1. Tiêu chuẩn ASME B16.34
ASME B16.34 là một trong những tiêu chuẩn quan trọng đối với van có đầu nối ren, mặt bích hoặc hàn. Tiêu chuẩn này quy định nhiều nội dung liên quan đến cấp áp suất – nhiệt độ, vật liệu, kích thước, kiểm tra, thử nghiệm và đánh dấu van. Phiên bản ASME B16.34-2025 hiện được ASME công bố.
Khi chọn van cầu áp lực cao, cần kiểm tra Class và khả năng chịu nhiệt tương ứng với điều kiện vận hành thay vì chỉ dựa vào một con số áp suất danh nghĩa.
2. Tiêu chuẩn kiểm tra và thử áp
Van cầu làm việc ở áp suất cao cần được kiểm tra khả năng chịu áp và độ kín trước khi đưa vào sử dụng. ISO 5208:2015 quy định các phép kiểm tra nhằm đánh giá độ nguyên vẹn của phần chịu áp, độ kín khi đóng và khả năng chịu lực của cơ cấu đóng van. Tiêu chuẩn này hiện vẫn được ISO xác nhận là phiên bản hiện hành.
Việc kiểm tra theo tiêu chuẩn phù hợp giúp phát hiện các vấn đề có thể gây rò rỉ hoặc ảnh hưởng đến độ an toàn của hệ thống.
Xem thêm: Cách kiểm tra chất lượng van cầu hơi nóng trước khi đưa vào lắp đặt
3. Vật liệu phải phù hợp với áp suất và nhiệt độ
Đối với van cầu chịu áp lực cao, vật liệu thân van cần có độ bền cơ học phù hợp với điều kiện làm việc. Thép carbon, thép hợp kim hoặc inox có thể được lựa chọn tùy vào nhiệt độ, áp suất và tính chất môi chất.
Không nên lựa chọn vật liệu chỉ dựa trên áp suất. Khi nhiệt độ tăng, khả năng chịu áp của vật liệu có thể thay đổi, vì vậy cần đối chiếu bảng thông số pressure-temperature rating của nhà sản xuất.
4. Kiểm tra kiểu kết nối và độ kín
Van cầu áp lực cao thường sử dụng kết nối mặt bích hoặc hàn tùy thiết kế hệ thống. Các vị trí kết nối phải tương thích về kích thước, tiêu chuẩn và cấp áp suất.
Ngoài ra, gioăng, đệm làm kín và các chi tiết bên trong cũng cần phù hợp với môi chất và nhiệt độ vận hành để hạn chế rò rỉ.
Một van cầu chịu áp lực cao cần được lựa chọn dựa trên nhiều yếu tố, trong đó quan trọng là tiêu chuẩn thiết kế, cấp áp suất – nhiệt độ, vật liệu và yêu cầu thử nghiệm. ASME B16.34 và ISO 5208 là những tiêu chuẩn có thể tham khảo trong thiết kế và kiểm tra van công nghiệp. Tuy nhiên, tiêu chuẩn áp dụng cụ thể cần được xác định theo loại van, hệ thống đường ống và yêu cầu của dự án.